سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

741

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

على ، سيد ، فيض‌آبادى ص 374 - 373 به جاى ديوكهته ، ديوكتهيا صحيح است . على ، سيد ، صدر الافاضل ص 378 - 377 از مجلهء الواعظ ( مورّخ سپتامبر 1925 م ) برمىآيد كه وى از سوى مدرسهء الواعظين در سال 1922 م به كاتهياوار فرستاده شد ، در سال 1923 م به زنگبار و ازآنجا به ماداگاسكار رفت و خدمات شايانى انجام داد . على اظهر ، فخر الحكماء ص 381 - 379 1 - از تأليفات وى ، ذو الفقار حيدر در سه جلد است . اين كتاب را من در اختيار دارم . 2 - نيز از تصنيفات وى ، رسالهء تهذيب و عقل اهل سنت اشتباه است ، صحيح آن « عقل و تهذيب اهل حديث » است . در مجلهء اصلاح ، نام كتابهاى وى كه به چاپ نرسيده چنين آمده است : تاريخ اضمحلال اسلام ، تربيت الاسلام ، بركات الشيعة ، تخلف شيخين ، اثر وقايع كربلا بر اخلاق ، سيرت الرسول ( ناتمام ) . على جواد بن سيد محمد ، زنگىپورى ص 383 - 382 از فرزندان وى ، سيد مرتضى است و نه مولانا سيد اتقى . على جواد ، صدر الافاضل ص 383 وى فرزند مرحوم سيد على سجاد بود و در بهيك‌پور در بلوك سارن ( بهار ) زندگى مىكرد . وى در گلزار باغ ( و نه گلزارى باغ ) امام جمعه و جماعت بود . مدتى در بوگاندا ، در آفريقاى شرقى براى خوجهء اثناعشرى خوجه خدمت مىكرد . على حيدر ص 390 - 387 در صفحهء 387 سطر 12 به جاى برادر خودش ، برادران خودش نوشته شود . در انتهاى صفحهء 389 ، دربارهء فرزند وى مولانا سيد محمد باقر ( كه مدير مجلهء صلاح بود ) ، اضافه مىگردد كه وى اكنون درگذشته است و طبق وصيت او ، كارهاى مجلهء اصلاح به مولانا محمد باقر جوراسى واگذار شده است كه فرزندش مولانا سى محمد جابر جوراسى ، مدير آن است ( او قبلا مدير الواعظ و واعظ مدرسهء الواعظين بود ) . گفتنى است كتاب « فقه الشيعة » وى ترجمهء « الصلاة عروة الوثقى » است كه در مجلهء الكلام كهجوه چاپ شده بود . على ضامن ، زيدى ص 395 تاريخ تولد وى سال 1242 ه ق نوشته شده ، ولى در الذريعة ، سال 1244 ه ق درج شده است . على غضنفر ص 397 در الذريعة به يكى از تصانيف وى با عنوان « صولت غضنفريه فى رد النصارى » اشاره مىشود كه چاپ شده است . على محمد ، تاج العلماء ص 401 - 398 در الذريعة ( ج 4 ) كتابى به زبان فارسى از تاج العلماء در زمينهء سوانح عمرى با عنوان « تذكرة المحققين » ( چاپى ) ديده مىشود كه نام مصنف آن نوشته نشده است . على نقى ، داعىپورى ص 406 كتابى به زبان اردو از وى با عنوان « آفتاب نيمروز فى فضائل النيروز » ( چاپى ) در الذريعة ( ج 1 ) ديده مىشود . غلام الثقلين ، خواجه ص 418 خواجه غلام در ميروت وكيل دادگسترى و عضو اتحاديهء استانهاى كنگره بود . وى بر مسألهء بهره ( سود ) تأكيد بسيار داشت . در سال 1333 ه ق در ايالت ماليركوتله پنجاب ، دادستان كل بود . آن‌گونه كه از مجلهء تهافت الفلاسفة يعنى انتصار الاسلام برمىآيد ، وى همچنين مدير مجلهء « عصر جديد » بود . گفتنى است او به علت استقلال فكرى ، هميشه با علما اختلاف داشت . از مجلهء « اصلاح » ، ( سال 18 ، شمارهء 11 ، ذىالقعده 1333 ه ) معلوم مىشود كه او در 4 سپتامبر 1915 م / 23 شوال 1333 ه ق در پانىپت درگذشت . مجلهء اصلاح دربارهء وى نوشته است كه اگر اخلاق تند و غرور